Dany jest cienki jednorodny pręt o masie m, długości l i końcach w punktach A oraz B. Koniec A pręta jest oparty o klocek na poziomej powierzchni, a koniec B pręta jest podtrzymywany.
Zadanie 3.3.
Z tej samej wysokości, na której początkowo znajdował się koniec B pręta, upuszczono małą, metalową kulkę. Kulka opadała swobodnie, a pręt opadał tak, jak opisano we wprowadzeniu do zadania 3.
Wartość prędkości kulki tuż przed uderzeniem w podłoże oznaczymy jako vk, a wartość prędkości końca B pręta, tuż przed jego uderzeniem w podłoże, oznaczymy jako vB.
Oblicz wartość liczbową ilorazu vkvB. Zapisz obliczenia.
Informacja do zadania 3.3.:
W rozwiązaniu zadania 3.3. można skorzystać z faktu, że:
energia kinetyczna ruchu pręta jest równa sumie energii kinetycznej ruchu postępowego środka masy S i ruchu obrotowego wokół S
albo
energia kinetyczna ruchu pręta jest wyłącznie energią kinetyczną ruchu obrotowego wokół nieruchomego punktu A (z wykorzystaniem odpowiedniego momentu bezwładności).
ROZWIĄZANIE
Skorzystamy z zasady zachowania energii podczas ruchu bryły sztywnej. Energia kinetyczna bryły jest równa sumie energii kinetycznej ruchu postępowego punktu środka masy i ruchu obrotowego względem środka masy. Energia potencjalna bryły to energia potencjalna punktu środka masy. Zatem: Ekinruchpost+Ekinruchobr=Epotgraw
Skorzystamy ze wzorów na energię kinetyczną ruchu obrotowego względem danej osi, ruchu postępowego i energię potencjalną: 21ISω2+21mvS2=mghS→21ISω2+21mvS2=mg(2l)sinα0
Skorzystamy ze związku vS=ω2l oraz vB=ωl oraz ze wzoru na moment bezwładności IS=121ml2: 21⋅121ml2ω2+21m(ω2l)2=mg2lsinα0 241ml2ω2+81ml2ω2=mg2lsinα0 244ml2ω2=61ml2ω2=mg2lsinα0
31vB2=glsinα0→vB=3glsinα0
Obliczymy prędkość końcową kulki z zasady zachowania energii (spadek swobodny z wysokości h=lsinα0): mgh=21mvk2→glsinα0=21vk2→vk=2glsinα0
Iloraz wartości prędkości: vkvB=2glsinα03glsinα0=23≈1,22